Mężczyźni mają teraz mniej dzieci niż kobiety. Problem będzie się pogłębiał
30 kwietnia 2026, 07:34Przez większą część historii demografowie, politycy i statystycy skupiali się niemal wyłącznie na płodności kobiet. Wskaźnik dzietności – czyli średnia liczba dzieci przypadająca na kobietę – od dekad służył jako główny miernik kondycji demograficznej społeczeństw. Mężczyźni nie byli uwzględniani. Nowe badanie opublikowane w PNAS przez naukowców z Instytutu Demograficznego im. Maxa Plancka, ONZ oraz Uniwersytetu w Oslo pokazuje, że to poważne przeoczenie, a jego konsekwencje właśnie stają się widoczne na całym świecie.
Na Jersey znaleziono kilkadziesiąt tysięcy złotych i srebrnych monet
28 czerwca 2012, 09:28Po trzydziestu latach poszukiwań dwóch łowców skarbów znalazło kilkadziesiąt tysięcy złotych i srebrnych monet pochodzących z I wieku przed naszą erą. Skarb warty jest obecnie około 15 milionów funtów.
Świątynia w miejscu pracy. W hiszpańskim kamieniołomie znaleziono niewielkie miejsce kultu
26 czerwca 2026, 11:31Niedaleko Segóbrigi, rzymskiego miasta w środkowej Hiszpanii w pobliżu współczesnego Saelices, archeolodzy natrafili na bardzo interesujący zabytek z okresu rzymskiego. W starożytnym kamieniołomie w miejscowości Campos del Paraíso odkryto wykutą w skale małą świątynię – miniaturową fasadę z niszą, wyrzeźbioną bezpośrednio w skalnej ścianie. Jej gospodynią jest Minerwa, rzymska bogini mądrości, rzemiosła i techniki. Badaniami zabytku zajęli się María José Bernárdez Gómez i Juan Carlos Guisado di Monti z Universidad Politécnica de Madrid i Museo Histórico Minero Felipe de Borbón y Grecia.
Inna dieta, wspólny wózek
16 sierpnia 2012, 16:37Nie zawsze jest tak, że kiedy wymrze jakiś gatunek, działa prosty schemat: ofiary oddychają z ulgą, a polujący na wymarły takson muszą sobie jakoś radzić. Bywa też tak, że gdy ginie wróg wroga jego ofiary, ucierpi pozornie niezwiązany ze sprawą inny drapieżnik. Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w przypadku pasożytniczych błonkówek, które choć żywią się różnymi mszycami, potrzebują się w codziennym życiu.
Camellones – historyczne struktury na 500 000 hektarów mogły powstać bez władzy centralnej
19 sierpnia 2026, 12:09W latach 60. XX wieku naukowcy analizujący pierwsze zdjęcia satelitarne kolumbijskiego regionu La Mojana zobaczyli coś, co wyglądało jak gigantyczny regularny wzór. Został on wyryty w krajobrazie przez olbrzymią liczbę grzbietów i kanałów. To pozostałości po camellones, wyniesionych polach uprawnych tworzonych przez lud Zenú od końca ubiegłej ery, aż po X-XI wiek naszej ery. Obecnie specjaliści szacują, że camellones zajmują łącznie 500 000 hektarów. Kilkadziesiąt państw na świecie ma mniejszą powierzchnię.
Mozaikowe dowodzenie
15 października 2012, 13:34Graniki wielkie (Epinephelus marginatus) są zagrożone wyginięciem, jednak naukowcy i zarządcy łowisk ściśle ze sobą współpracują, by mogło się to zmienić. Chcąc się dowiedzieć, do jakiego stopnia udało się odnowić gatunek, Paolo Guidetti z Uniwersytetu Salentyńskiego odwołał się do... rzymskich i etruskich mozaik.
Mrówczy selekcjonerzy kontrolują jakość zapylania
3 grudnia 2012, 17:27Wiele roślin wytwarza związki odstraszające mrówki, by te nie zniechęcały potencjalnych zapylaczy. Okazuje się jednak, że i od tej reguły są jakieś wyjątki, bo reprezentująca rodzinę zaczerniowatych Melastoma malabathricum produkuje mrówcze atraktanty, tak by tkaczki Oecophylla smaragdina przeprowadziły wstępną selekcję: odpędziły słabych zapylaczy i wpuściły tylko najlepszych z najlepszych.
Wodór na żądanie
24 stycznia 2013, 08:02Naukowcy z University at Buffalo zauważyli, że bardzo małe cząsteczki krzemu reagują z wodą i niemal natychmiast powstaje wodór. Do przeprowadzenia reakcji nie jest potrzebne światło, ciepło czy elektryczność.
Podwyższony poziom dobrego cholesterolu nie daje szans tętniakom
7 marca 2013, 17:18Podwyższony poziom dobrego cholesterolu (HDL) w osoczu blokuje rozwój tętniaków aorty brzusznej.
Emocje pomostem między muzyką a kolorami
20 maja 2013, 16:21Bez względu na krąg kulturowy, w jakim się urodziliśmy, intuicyjnie kojarzymy klasyczne utwory muzyczne z tymi samymi kolorami. I Koncert fletowy G-dur (KV 313) Mozarta jest dla nas jasnożółty lub pomarańczowy, a Requiem d-moll KV 626 (msza żałobna) wydaje się niebieskoszare.
